Neden Lazer?

Lazer iyonize olmayan bir ışıktır ve dokuda birikim yapmaz. Bu sebeple X ışını gibi zarar verecek bir özelliği de yoktur. Uygun lazer dalga boyu kullanılarak doğru dozlarla kullanımı önemlidir. 

Popüler kültürle beraber, estetik ve çekici bir görünüme sahip olmanın önemi her geçen gün artmaktadır. Güzel bir gülümsemeye sahip olmak, sosyal ilişkilerde çekiciliği belirleyen en çarpıcı faktörlerden biri olduğundan, estetik diş hekimliği uygulamaları, günümüzde hastalar tarafından en sık talep edilen dental tedaviler arasındadır.

Estetik diş hekimliği uygulamalarına olan ilgi, sadece sert ve yumuşak dokulara yapılacak müdahaleleri değil, aynı zamanda dental materyallerin, tekniklerin ve cihazların seçimini de etkilemiştir. Lazerler, hastalarına en konforlu ve modern yöntemlerle estetik tedaviler sunmak isteyen hekimler için, paha biçilmez avantajlar vaad eden teknolojik enstrümanlardır.

Gingivektomi

Gingivektomi, aşırı artmış ve uzamış olan diş eti dokusunun çıkarılması için uzun zamandır kullanılan bir prosedürdür. Endikasyonlar tedavi amaçlı kullanımdan estetiğe kadar uzanır. Gingivektomi, kemik üstü cepler mevcut olduğunda ve kemik yapılara erişimin mutlaka önemli olmadığı durumlarda kullanılabilir. Prosedür, genişlemiş ve dişin üzerini kaplamış dişeti dokusunun azaltılmasına ve fibrotik dişetinin değiştirilmesine yardımcı olur (RESİM). 

Bununla birlikte,

1) kemikli yapıya erişim kritik olduğunda veya

2) dişeti bağlantısı yetersiz olduğunda (minimal) veya olmadığında gingivektomi kontrendikedir.

Gingivektominin Faydaları Nelerdir?

Gingivektomi, hastaların gülümsemelerini uyumlu hale getirmelerini sağlayan kolay bir iyileşme tedavisidir.

Ek olarak, örneğin periodontal hastalıklar veya diş eti fibrozu gibi oral patolojilerin ilerlemesini yavaşlatmayı veya ortadan kaldırmayı başarır.

Gingivektomi, birçok durumda, kapsamlı bir diş estetiği tedavisinin bir başka halkasıdır – örneğin, gülümseme tasarımı gerektiren hastalarda yaygın olarak kullanılır.

Laser Tedavisinin Avantajları Neler?

Estetik diş hekimliğinde lazerle çok kısa sürede, etkili sonuçlar almak mümkündür. Doğal dişlerin etrafındaki yumuşak doku eksizyonu, klinik kuron uzunluklarını artırmak, dişeti kenarlarına apikal olan çürükleri ortaya çıkarmak ve düzensiz ve estetik olmayan yumuşak doku konturlarını düzeltmek için yapılır.

— Lazer ile yumuşak doku sınırları bistüri ile karşılaştırıldığında daha stabil ve eksize edildikleri noktada kalmaktadır.

— Lokalize yıkım yapan lazer ışını, çevre dokulara minimum zarar verir.

— Kanamayı azaltarak, hemostazı sağlar. Böylece cerrahi girişim için uygun bir görüş alanı oluşturur.

—Yüksek enerji yarattığı için bakteriyel enfeksiyon riskini minimuma indirir.

— İyileşme daha hızlı olur.

— Minimal skar dokusu oluşur.

— Cerrahi sonrası ağrı ve şişlik, diğer cerrahi işlemlere göre çok azdır.

— Dikiş atılmasına gerek yoktur. Operasyon süresini kısaltır.

— Sessiz çalışma ortamı ve vibrasyon oluşturmaması açısından hastada stres oluşturmaz.

— Kanama bozukluğu, kardiyak bozukluk, psikolojik rahatsızlığı olanlar ya da çocuklarda herhangi bir yan etkisi olmadan rahatlıkla kullanılabilir.

Terminolojik olarak, LASER = Light Amplification Stimulated Emission of Radiation “Uyarılmış kaynaktan salınan ışın vasıtasıyla kuvvetlendirilmiş ışık” olarak dilimize çevrilebilir. En büyük özelliği dağılmaz olması ve yön verilebilmesidir.

— Dalga boyunun küçük olması dağılmayı büyük oranda azaltır. Tek renkli, düzenli, yoğun ve aynı fazlı paralel dalgalar halinde, genliği yüksek, güçlü ışık demetleri halinde salınırlar.

Birçok farklı lazer çeşidi vardır.

— Bunlardan, Er:YAG ve Er,Cr:YSGG lazerler karakteristik özellikleriyle, hem yumuşak hem de sert doku uygulamalarında minimal hasar oluşturmasından dolayı dental tedavilere çok uygundur.

Laserin Dokuya Etki Mekanizması

1)Yansıma (Reflection): Yansıyan lazer enerjisi miktarı ve zararı, uygulanan dokuya ve enerji miktarına göre değişir.

2)Emilim (Absorbsiyon): Enerjinin hedeflenen doku tarafından absorbe edilmesidir. Bu etki istenen bir etkidir ve lazerin işlevini belirler.

3)Geçiş (Transmisyon): Dalga boyuna bağlı olarak lazer ışınının doku içinden geçerek ulaştığı maksimum penetrasyon derinliğidir.

4)Yayılma (Scattering): Çevre dokuya yayılma ve sıçramadır.

Diş hekimliğinde kullanılan lazerler 100 nm’den 10600 nm’ye kadar olan dalga boylarında ışık üretmektedir.

— Bu aralık, spektrumun non-iyonize bölümünde, görülebilir dalga boylarında ve görülemeyen kızıl ötesi dalga boyları bölümünde yer alır.

Lazer Uygulamasının Kullanım Alanları

Sert doku uygulamaları

1)Lazer ile dolgu öncesi ağız hazırlığı, çürük temizlenmesi ve kavite preparasyonları

2)Lazer ile kanal tedavisi ve endodontik cerrahide apisektomi

3)Kompozit polimerizasyonu

4)Hassasiyet tedavisi

5)Diş beyazlatılması *Sert doku uygulamalarında erbium lazerleri kullanılır.

Yumuşak doku uygulamaları

1) Periodontal tedavilerde

2)Vestibüloplasti

3)Ağız içindeki yumuşak doku lezyonlarının eksizyonu

4)İmplantların ve sürmemiş dişlerin açığa çıkarılmasında

5)Aftlar ve herpetik lezyonların tedavisinde

6) Abse drenajı *Yumuşak dokuda her bakımdan etkili kesi işlemi için CO2 lazer en uygun seçimdir. Nd:YAG lazer de etkili koagülasyon sağlanması açısından tercih edilir

Laser Destekli Diş Hekimliği Uygulaması Nerede Kullanılır

Estetik gülüş tasarımında sıklıkla gerçekleştirilen gingivektomi, gingivoplasti, frenektomi ve dişeti depigmentasyonu uygulamalarında, lazerlerle, yumuşak dokular artistik bir biçimde şekillendirilebilirken; kanamanın elimine edilmesiyle, uygulama alanı net şekilde görülür, aynı seansta ölçü alınabilir ve yara iyileşmesi daha problemsiz gerçekleşir. İşlem esnasında genellikle sütür gerekmezken; postoperatif dönemde ağrı, ödem, skar oluşumu ve  enfeksiyon riski  azalır. Ek olarak, düşük doz lazer tedavileri ile, ağrı ve enflamasyon azaltılabilmekte, doku tamiri ve iyileşmesi hızlandırılabilmektedir.

Gingivektomi/Gingivoplasti

Gingivektomi temel olarak; periodontal cebin yumuşak doku tarafının uzaklaştırılması ve patolojik cebin eliminasyonu operasyonudur. Dişetlerindeki şekil bozukluklarını giderilmesi ve fizyolojik dişeti formunun sağlanması için dişetinin yeniden şekillendirilmesine ise gingivoplasti denir. Her gingivektomi operasyonu sırasında, mutlaka gingivoplasti işlemi de gerçekleştirilir. Ancak patolojik cebin bulunmadığı durumlarda, gingivoplasti işlemi gingivektomiden bağımsız olarak da gerçekleştirilebilir.

Lazerler, gingivektomi ve gingivoplasti işlemleri için daha az girişimsel ve doku dostu bir yaklaşım sunarak,  geleneksel cerrahinin yarattığı travmaları minimalize etmektedir.

Frenektomi

Labial frenulum hipertrofisi, frenilumun serbest dişeti veya palatin papilla üzerinde yerleşim göstermesi durumunda oluşur. Frenilum hareket ettirildiğinde, palatin papilladaki iskemi ile tanısı konulur. Labial frenulum hipertrofisi çoğunlukla, ortahat diasteması ile birlikte görülür.  Frenektomi frenilumun cerrahi olarak uzaklaştırılması işlemidir. Frenektomi uygulaması; hipertrofik frenulum, dişler arasında diastema oluşturduğunda,  dental hijyenin sağlanmasını zorlaştırdığında veya gıda retansiyonuna neden olduğunda endikedir.

Lazerlerin frenektomide kullanımları, geleneksel bistürü cerrahisine göre daha az travmatik ve hassas bir operasyon sağlamakta, bu sayede daha az ağrı, kanama, şişlik ve skar oluşumu görülmektedir.

Depigmentasyon

Lazerlerin aneztezi gereksinimini azaltması, işlem esnasında sterilizasyon sağlaması, postoperatif dönemde karşılaşılan rahatsızlıkları azaltması ve diğer yöntemlere kıyasla daha doku dostu olması gibi avantajları,  depigmentasyon için tercih edilmelerine neden olmaktadır.

Laser Tedavisinde Uyarılar

— Dişhekimi kendisini ve hastayı lazer ışınlarından korumalıdır.

— Lazer ışınının dalga boyuna spesifik koruyucu gözlükler kullanılmalıdır.

— Cihazı eğitimsiz kişiler kullanmamalıdır.

Kaynaklar

1.Esra ERGİN, Ece MERAL. Lazerlerin Estetik Diş Hekimliğinde Diğer Kullanım alanları. https://www.researchgate.net/publication/336145818 _Lazerlerin_Estetik_Dis_Hekimliginde_Diger_Kullanim_Alanlari

2. Fikret YILMAZ.  DHF_502_B13 Restoratif Diş Tedavisi.pdf. https://avys.omu.edu.tr

3. Samuel B. LOW, Lasers in Surgical Periodontics, in Principles and Practice of Laser Dentistry (Second Edition), 2016. https://www.sciencedirect.com/topics/medicine-and-dentistry/gingivectomy

4.Pragathi BHAT, Srinath L THAKUR, Sudhindra S KULKARNİ. Evaluation of soft tissue marginal stability achieved after excision with a conventional technique in comparison  with  laser excision:  A  pilot  study. Indian J Dent Res 2015;26(2):186-8.